ریواس نیشابور؛ بهترین ریواس کشور

رشتهکوههای زیبای بینالود، گیاهی را در خود پرورش میدهند که طرفداران زیادی دارد؛ «ریواس نیشابور» شهرت زیادی را در ایران داراست. بهترین ریواس ایران را در نیشابور میتوان یافت زيرا شرایط آب و هوایی این شهر، در رویش این گیاه، بسیار موثر است، ریواسکاری یک شغل فصلی را برای روستاییان نیشابور رقم زده و البته مردم نیشابور کاملا با این گیاه آشنا هستند و در غذاهای خود از آن استفاده میکنند؛ این گیاه بصورت تازه و خوشاب هم مصرف میشود و از همه مهمتر، «شربت ریواس» یکی از مهمترین سوغاتیهای نیشابور است. ریواس از تیره هفتبندان و بومی آسیاست، این گیاه مصرف دارویی هم دارد. ریواس دارای برخی عناصر مانند پتاسیم و کلسیم بوده و حاوی مقداری اسیدهای آلی مانند اسید مالیک است که برای رفع تشنگی و آسان کردن هضم غذا مفید است.

ریواسکاری در برفریز نیشابور

در این جا گزارشی از چگونگی برداشت این گیاه داریم که البته مراحل بسیار سختی را دارد و فقط کسانی میتوانند این گیاه را برداشت کنند که مهارت کافی داشته باشند. به دامنههای روستای «برفریز» نیشابور میرویم جایی که بهترین ریواس را در خود میرویاند البته رفتن به ارتفاعاتی که ریواس در آنجا میروید کار بسیار سختی است زيرا مسیرها صعبالعبور است و باید با چهارپا طی کرد، روستاییانی که سالها این کار را انجام میدهند از شب قبل، به محل رفته و برای مدتی در آنجا چادر میزنند، مسعود صفایی یکی از روستاییانی است که سالهاست با برداشت ریواس، عجین است و این کار را استادانه انجام میدهد با او درباره مراحل برداشت این گیاه گفتوگو میکنیم.

وي ميگويد بهترین ریواس، ریواس گل زرد است. اواخر خرداد، برگهای ریواس را برعکس میکنیم و یک سنگ روی آن میگذاریم به اینکار اصطلاحا «سنگخفت» میگویند اینکار به این دلیل انجام میشود که برف و سرمای زمستان، ریواس را خراب نکند اگر این کار انجام نشود، باد و بوران آن را از بین میبرد، این کار، خرداد سال قبل انجام و برای فروردین سال آینده، نشانه ما برای برداشت آن میشود.

او ادامه میدهد: بعد از آن شروع به سنگچین دور گیاه را كنده، چرا که ریواس دنبال آفتاب و نور بوده و خودش را به هر طریق به نور میرساند به این شکل رشد ریواس را خواهیم داشت؛ از پنجم فروردین، «سنگچین» انجام میشود و بعد به گیاه حدود 10 روز فرصت میدهیم، بعد از 10 روز، شکافهایی ایجاد میشود که باید آن را نرم کرده و روی آن خاک بریزیم تا هوا نخورد وگرنه ریواس قرمز میشود و «ریواس قرمز»، مرغوب نیست. مرحله سنگچین را مجددا انجام داده و روی گیاه، خاک نرم میریزیم. بعد از حدود یک هفته، ریواس قد کشیده و سر از خاک بیرون میآورد و قابل برداشت میشود.

صفایی درباره کیفیت ریواس نیز افزود: ریواس نیشابور، گل زرد است و ریواس گل زرد بهترین و مرغوبترین ریواس است، هرچه برگ این گیاه، بزرگتر باشد ریواس بهتری رشد ميكند؛ ریواس پس از برداشت، نباید آب بخورد وگرنه ترش میشود و از مرغوبیت آن، کاسته میشود.

افزایش سطح زیرکشت ریواس بارور

سيدغلامرضا نبوی نامقی، معاون سازمان و مديرجهادکشاورزي نيشابور، نیز از افزایش 200 هکتاری سطح زيرکشت ريواس بارور در شهرستان نيشابور خبرداد و اظهار داشت: دامنه رشتهکوههاي بينالود نيشابور، داراي بهترين و مناسبترين شرايط اقليمي براي پرورش گياه ريواس است، اين محصول با ارزش، توسط کوهپايهنشينان در روستاهاي ميرآباد، برفريز، بوژان، گرينه و شهرهاي درود و خرو تحت مراقبتهاي خاص پرورش مییابد.

کارشناس مسئول باغبانی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان نیشابور نیز به اتمام عملیات برداشت ریواس و آغاز مرحله سنگخفت گیاه ریواس توسط کوهپایهنشینان نيشابوري اشاره کرد و گفت: گیاه ارزشمند ریواس با مراقبتهای ویژه توسط کوهپایهنشینان شهرستان نيشابور با وجود شرايط اقليمي مناسب در دامنه رشتهکوههای بینالود، پرورش یافته و از اوايل ارديبهشتماه، هرسال به مدت حدود یک ماه، به بازار مصرف عرضه ميشود.

هزار و 500 تن ریواس، حاصل تلاش روستائیان در سال جاری

کارشناس مسئول زراعت جهاد کشاورزی نیشابور نیز تصریح کرد: در سال جاری از حدود 700 هکتار در دامنههای بینالود هزار و 500 تن برداشت ریواس را داشتیم و به علت بارندگی خوب شاهد افزایش سطح زیر کشت بودیم .مختار صفایی عنوان کرد: به علت مراحل نگهداری و برداشت سخت این گیاه، محدودیت زمانی و کمبود نیروی ماهر، برداشت این گیاه ،خودرو از کوهپایهها نیز محدودیت دارد وگرنه بیش از اینها از ارتفاعات بینالود میتوان ریواس برداشت كرد.

گزارش از «سيمين سليماني» خبرنگار ايسنا منطقه خراسان

منبع: ایسنا