یادکرد ریواس نیشابور در «معجمالبدان» یاقوت حموی

او نوشته است: «آنجا شهر بزرگي است كه فضايل چشمگير دارد» و افزوده است «معدن فضلا و منبع علماست». همچنين تأکيد کرده كه مانند آن را در هيچ يک از شهرهايي كه گشته، نديده است. وي پس از آن از طول و عرض جغرافيايي نیشابور سخن گفته و آن را در بخش چهارم از اقليم پنجم ذكر كرده است. اقليم پنجم شامل بيشتر مناطق ايران، ماوراءالنهر تا سرزمين يأجوج و مأجوج، بخش شمالي بلاد شام، جزاير قبرس و رودس در درياي شام (مديترانه) و تمامي سرزمين مغرب در شمال آفريقا است كه به بلاد طنجه در درياي مغرب منتهي ميشود. ياقوت کوشيده است اطلاعات جامعي درخصوص نيشابور ارائه دهد. از جمله: نامگذاری شهر؛ موقعيت جغرافيايي؛ یادکرد مناطق، محلات و ولایات وابسته؛ و محصولات کشاورزی. و پس از آن به تاریخ نیشابور پرداخته است.

چنانکه گفته شد ياقوت، در گزارشنويسي خود پس از ذکر کليات جغرافيايي و تقسيمات منطقهاي نیشابور، به محصولات شهر پرداخته است. وي محصولات كشاورزي شهر را با ذكر ميوه و «چيزهاي خوب زياد» آغاز ميكند و از وجود ريواس ياد كرده كه در دنيا مانند ندارد و هر كدام از آنها يك من و حتي بيشتر از آن وزن دارند. «من»، وزني است كه مردم آن عصر با آن كار ميكردند و معادل پنج رطل عراقي بود. خوبي محصول ريواس علاوه بر ياقوت مورد توجه مقدسي، در کتاب «احسنالتقاسیم»، نيز بوده است. وي چاقو و ريواس نیشابور را بيمانند خوانده است.

منبع: بختیاری، شهلا، «نيشابور و پايگاه علمي آن از منظر ياقوت حموي مطالعه موردي سده هاي چهارم تا ششم هجري»، فصلنامه تاریخ اسلام، ش 31، پاییز 86.